ကသစ္ဝုိင္ ဆရာေတာ္၏ ဝိပႆနာရွုနည္း

{ကသစ္ဝုိင္ ဆရာေတာ္၏ ဝိပႆနာရွုနည္း}

မ်က္လံုးမွိတ္၍ စိတ္ကို ရင္မွာ ထားရမည္။ ယင္းေနာက္ ေပၚတာကို မွတ္ရမည္။ ေပၚတာ ငါးမ်ိဳးရွိသည္။ ပူတာ, ေအးတာ, လႈပ္တာ, ဆင္းရဲတာ, ခ်မ္းသာတာတို႔ ျဖစ္သည္။ ေပၚတာက ရုပ္၊ ေပၚတာကို သိတာက နာမ္၊ ရုပ္ထဲမွာ နာမ္မရွိ၊ နာမ္ထဲမွာ ရုပ္မရွိ၊ ေပၚတိုင္းသိ ေပၚတိုင္းသိ ဤသို႔ ေပၚတာႏွင့္သိတာ ဆံုဆံုသြားေအာင္ ရင္ကေန စိတ္ျဖင့္ မွတ္ရမည္။

ေပၚတာ ငါးမ်ိဳးတို႔တြင္ ပူတာႏွင့္ ေအးတာ၊ ခ်မ္းသာတာႏွင့္ ဆင္းရဲတာ မတည့္၍ တစ္ခု ေပၚလ်ွင္ တစ္ခု မေပၚႏိုင္ေပ။ တျပိဳင္နက္ေပၚႏိုင္ေသာတရားကား ပူလႈပ္ဆင္းရဲ၊ ပူလႈပ္ခ်မ္းသာ၊ အးလႈပ္ဆင္းရဲ၊ ေအးလႈပ္ခ်မ္းသာ၊ ဤသံုးမ်ိဳးသာ ျဖစ္၏။

ပူတာ ေပၚသည့္အခါ နည္းနည္းပူ၊ မ်ားမ်ားပူ၊ တိုးတိုးျပီးပူ ေလ်ွာ့ေလ်ွာ့ျပီးပူ၊ မတိုးမေလ်ွာ့ တန္႔ေနသည့္ အပူ၊ ဤသို႔ အပူအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိရာတြင္ မည္သို႔ပူပူ ပူလာလ်ွင္ လႈပ္ေနတာပါတတ္သည္။ မခံသာလ်ွင္ ဆင္းရဲမႈ ခံသာလ်ွင္ ခ်မ္းသာမႈ ပါတတ္သည္။

မည္သို႔ပင္ ေအးေအး၊ ေအးတာေပၚသည့္အခါ လႈပ္တာပါေပၚတတ္သည္။ မခံသာလ်ွင္ ဆင္းရဲမႈ ခံသာလ်ွင္ ခ်မ္းသာမႈ ပါတတ္သည္။

ထိုသို႔ သံုးမ်ိဳးတြဲ ေပၚတတ္ေသာ္လည္း ပူတာ ထင္ရွားလ်ွင္ ပူတာ၏ ျဖစ္ပ်က္ရႈ၊ လႈပ္တာ ထင္ရွားလ်ွင္ လႈပ္တာ၏ ျဖစ္ပ်က္ရႈ၊ ဆင္းရဲတာ ထင္ရွားလ်ွင္ ဆင္းရဲတာ၏ ျဖစ္ပ်က္ရႈ၊ ခ်မ္းသာတာ ထင္ရွားလ်ွင္ ခ်မ္းသာတာ၏ ျဖစ္ပ်က္ရႈရမည္။ မထင္ရွားတာကို ထင္ရွားေအာင္ကား လိုက္မလုပ္ရ။ ေပၚလာမွသာ ပစၥဳပၸန္ ေပၚတုန္း ေပၚခိုက္ကို ရႈမွတ္ရမည္။

တရားထိုင္လ်ွင္ ျဖစ္ပ်က္ ျမင္ရန္ ၾကာၾကာ ထိုင္ရမည္။ ခဏ ခဏ မျပင္ မေျပာင္းဘဲ ၾကာၾကာထိုင္ရမည္။နာရီဝတ္ တစ္နာရီ ထိုင္မည္ဟု အဓိ႒ာန္ျပီး အဓိ႒ာန္မဖ်က္ မျပင္မေျပာင္းဘဲ မွတ္ရမည္။ၾကာၾကာမွတ္လ်ွင္ ခႏၶာမွာ ေျပာင္းလဲျဖစ္ပ်က္ေနပံုကို ဧကန္ ျမင္ရမည္။

စိတ္ကိုရင္မွာထားျပီး ေပၚတာ ငါးမ်ိဳးကို မွတ္ေနစဥ္ နည္းနည္းၾကာသြားလ်ွင္ ခႏၶာကိုယ္ ေအာက္ပိုင္းမွာ ပူလာတတ္သည္။ အပူေတြ႔လ်ွင္ အရွိန္ကေလးလည္း ပါတတ္သည္။ အခိုးအေငြ႔လည္း ထတတ္သည္။ အရွိန္အခိုးကို ေအာက္ပိုင္းမွ စေပၚျပီး အထက္ကို တျဖည္းျဖည္း တက္တတ္သည္။အပူရွိန္ အပူခိုး မီးဓာတ္က ဖုတ္၊ ေလဓာတ္က မႈတ္ျပီး တလႈပ္လႈပ္ တရြရြ တစစ္စစ္ တဖ်စ္ဖ်စ္ႏွင့္ ေျပာင္းလဲျဖစ္ပ်က္ပံု အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေပၚတတ္သည္။

ထိုသို႔ေပၚလ်ွင္ ေယာဂီသည္ အားသန္ရာကို ႏိုင္ေအာင္မွတ္ရမည္။ အပူသန္လ်ွင္ ပူသိပ်က္၊ အေအးသန္လ်ွင္ ေအးသိပ်က္၊ အရွိန္းသန္လ်ွင္ ရွိန္းသိပ်က္၊ စစ္စစ္သန္လ်ွင္ စစ္သိပ်က္၊ ရြရြအားသန္လ်ွင္ ရြသိပ်က္ ဟူ၍ ခႏၶာမွာ ေပၚတာႏွင့္ သိပ်က္ကို ကပ္လိုက္ရသည္။ ထိုသို႔ ကပ္ကပ္သြားလ်ွင္ ေပၚတာႏွင့္ သိပ်က္တို႔ ထင္ရွားလာတတ္သည္။ ဤကား နာရီဝက္ တစ္နာရီ ထိုင္မည္ဟု အဓိ႒ာန္ပါရမီ ကူေပးလိုက္သည့္ အက်ိဳးပင္ ျဖစ္သည္။

က်ဥ္တာေပၚလ်ွင္ က်ဥ္သိပ်က္ဟု သိပ်က္ကပ္၊ ထံုတာေပၚလ်ွင္ ထံုသိပ်က္ဟု သိပ်က္ကပ္၊ ကိုက္တာ နာတာ ေပၚလ်ွင္လည္း သိပ်က္ ကပ္ေပး၊ ေအးတာ၊ စိမ့္တာ၊ စိတ္ခ်မ္းသာတာ ဘာပဲေပၚေပၚ ေပၚတာမွန္သမ်ွကို သိပ်က္ ကပ္ေပး၊ ထိုသို႔ သိပ်က္ကပ္ျပီး မွတ္လ်ွင္ တရားကို ျမင္ႏိုင္သည္။

ဆိုခဲ႔သည့္အတိုင္း ဘာမ်ွမျမင္လ်ွင္ အသက္ရႈသည့္အခါ လႈပ္တာကိုမွတ္၊ အသက္တစ္ခါရွဴလ်ွင္ ဗိုက္ေဖာင္းသည္။ရႈိက္လိုက္လ်ွင္ ဗိုက္ပိန္သည္။ ေပါင္ရင္းကို စိတ္ကပ္ထား၊ ရႈိက္လိုက္၍ ေလထြက္စဥ္ ေပါင္ရင္းက ရွိန္းခနဲ ရွိန္ခနဲ ေပၚတတ္သည္။ ေပါင္ရင္းက ရွိန္းခနဲ ရွိန္းခနဲ တိုးတိုးလာလ်ွင္ ေပါင္ရင္း ေပါင္လယ္ ဒူး ေျခသလံုး ေျခမ်က္စိ ေျခဖဝါးထိေအာင္ တစ္ခ်က္ရႈိက္လိုက္တိုင္း ရွိန္းခနဲ ရွိန္းခနဲ အပူထုတ္သလို ေနတတ္သည္။ ထိုသို႔ျဖစ္လ်ွင္ ေအာက္ပိုင္းသည္ ရြရြျဖစ္ေစ ရွိန္းရွိန္းျဖစ္ေစ ဖ်ဥ္းဖ်ဥ္း စစ္စစ္ျဖစ္ေစ ဟုန္းခနဲ ဖ်ဥ္းခနဲ ၾကက္သီးထသလိုျဖစ္ေစ မ်ိဳးစံုေပၚေနတတ္သည္။ ဤကား အသက္ရွဴေလႏွင့္ ပတ္သက္၍ သိမွတ္ရာမွာ ျဖစ္ေပၚပံုျဖစ္သည္။

အိပ္လ်က္ စၾကၤံေလ်ွာက္လ်က္လည္း မွတ္ရမည္။ ဘယ္လွမ္းလ်ွင္ ဘယ္ေျခသို႔ စိတ္ျဖန္႔၊ ၾကြတုန္းေပၚတာမွတ္၊ ေျမွာက္တုန္းေပၚတာမွတ္၊ ေအာက္ခ်လိုက္တုန္းေပၚတာမွတ္၊ ညာလွမ္းလ်ွင္ ညာေျခသို႔ စိတ္ျဖန္႔၊ ၾကြတုန္းေပၚတာမွတ္၊ ေျမွာက္ထားတုန္းေပၚတာမွတ္၊ ေအာက္ခ်လိုက္တုန္းေပၚတာမွတ္။

လမ္းတိုလ်ွင္ ဆယ္ေခါက္ေလာက္မွန္းေလ်ွာက္၊ လမ္းရွည္လ်ွင္ ငါးေခါက္ေလာက္မွန္းေလ်ွာက္၊ ေပၚတာကို ျမင္ျမင္ မျမင္ျမင္ ေလ်ွာက္ရမည္။ ေလ်ွာက္ျပီးလ်ွင္ ႏွစ္မိနစ္ေလာက္ ရပ္လိုက္ရမည္။ယင္းေနာက္ ဆက္ေလ်ွာက္၊ ငါးေခါက္ ဆယ္ေခါက္ျပီးျပန္လ်ွင္ ႏွစ္မိနစ္ရပ္၊ ထိုသို႔ေလ်ွာက္ရာက မေလ်ွာက္ႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုလ်ွင္ အိပ္ရာထဲသြား ေစာင္ျဖစ္ေစ၊ သကၤန္းျဖစ္ေစ ျခံဳ၊ ပက္လက္အိပ္၊ မ်က္လံုးမွိတ္ျပီး အထက္ကေန ေအာက္ေျခဖဝါးအထိ စိတ္စိုက္၊ ေခြးေသေကာင္ပုပ္ လင္တဆြဲသလို တရြရြ တဖြဖြ တဖ်စ္ဖ်စ္ တလွစ္လွစ္ တစစ္စစ္ႏွင့္ အိုက္စပ္စပ္ ေဝဒနာကို ညေနပိုင္းမွာ ၾကံဳရတတ္သည္။ ေန႔လယ္ပိုင္းဆိုလ်ွင္ ေခ်ြးမ်ားပင္ ထြက္လာတတ္သည္။ ေႏြရာသီဆို သာျပီး ေခ်ြးတစိုစို ျဖစ္လာတတ္သည္။

ထို႔ျပင္ လက္ကို ေကြးသည့္ ဆန္႔သည့္အခါ ေပၚတာမွတ္ျပီး ေကြးရ ဆန္႔ရမည္။ ေျခေထာက္ႏွင့္ ကိုယ္ခႏၶာတို႔ကိုလည္း ေပၚတာမွတ္ျပီး ေကြးရ ဆန္႔ရမည္။ သတိမလြတ္ေစရ၊ သတိလြတ္လ်ွင္ သူ႔ေနရာသူျပန္ထား၊ အမွတ္ျဖင့္ ျပန္ေကြးျပန္ဆန္႔ရမည္။ ဘာကိုကိုင္ကိုင္ ေပၚတာမွတ္ျပီး ျဖည္းျဖည္း ကိုင္ရမည္။

ေရခ်ိဳးသည့္အခါ ပူတာေပ်ာက္ျပီး ေအးတာေရာက္တာေတြ၊ ေရခ်ိဳးျပီးေနာက္ အေအးဓာတ္ေပ်ာက္ အေႏြးဓာတ္ျပန္ေရာက္တာေတြ မွတ္ရမည္။

စားသည့္အခါ လက္ဖက္ရည္ ေသာက္သည့္အခါ လက္ကိုင္လ်ွင္ လက္ကို စိတ္ျဖန္႔၊ ခြံ႔လ်ွင္ ဝါးလ်ွင္ ပါးစပ္ထဲ စိတ္ျဖန္႔ မွတ္ရမည္။ ပါးစပ္အမူအရာ ျဖစ္ပံု၊ ဟပံုမ်ားကို မွတ္ရမည္။ ပါးစပ္ကို ေလႏွင့္ ဟျခင္းျဖစ္သည္။ ဟပါမ်ားေတာ့ မီးပါလာသည္။ မီးႏွင့္ေလ ေပါင္းလိုက္ေတာ့ စားတုန္းမွာ ရွိန္းခနဲ ရြခနဲ ဖ်ဥ္းခနဲ စစ္ခနဲ စသည္ျဖင့္ေပၚလာသည္။ ထိုသို႔ေပၚလာလ်ွင္ ရြရြႏွင့္စား၊ ဖ်ဥ္းဖ်ဥ္းႏွင့္စား၊ စစ္စစ္ႏွင့္စား၊ လွပ္လွပ္ႏွင့္စား၊ အပူႏွင့္စား၊ အပူဆိုလည္း ျဖစ္ျပီးပ်က္၊ အေအးဆိုလည္း ျဖစ္ျပီးပ်က္၊ လႈပ္ရြဆိုလည္း ျဖစ္ျပီးပ်က္၊ ျဖစ္ပ်က္ႏွင့္ စားရမည္။ အျမင္လည္းသန္မည္ဆိုလ်ွင္ စားတုန္း မဂ္ဉာဏ္ ဖိုလ္ဉာဏ္ျဖင့္ နိဗၺာန္ကို မ်က္ေမွာက္ျပဳႏိုင္သည္။ ေသာတာပန္ သကဒါဂါမ္ အနာဂါမ္ ရဟႏၱာ ျဖစ္ႏိုင္သည္။

ဘာဘဲလုပ္လုပ္ အမွတ္မပ်က္ေစဖို႔လိုသည္။ အမွတ္လြတ္လ်ွင္ အသိ က်ဲမည္။ ဘာပဲ ေပၚေပၚ ေပၚတာႏွင့္ သိေနရမည္။ ေပၚတာ အစ; သိတာအလယ္, ပ်က္တာ ေနာက္ဆံုးျဖစ္သည္။ နိဗၺာန္ကို မဂ္ဉာဏ္ ဖိုလ္ဉာဏ္ျဖင့္ ျမင္ျခင္လ်ွင္ ခႏၶာထဲမွာ ျဖစ္ပ်က္ကို နာနာ မွတ္ၾကရမည္။

မငိုက္ မသမ္း မေဝ မပ်င္းဘဲ တစ္မိနစ္မွာ မွတ္စိတ္(၆၀)ရျပီး အမွတ္ စိပ္စိပ္ႏွင့္ ျမန္လာမည္ဆိုလ်ွင္ မွတ္စိတ္ဆံုးက နိဗၺာန္ကို ျမင္ရေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။

[ဗုဒၶဘာသာေကာင္းတစ္ေယာက္ စာအုပ္ စာ ၅၇၅၊ ၅၇၇ မွ]

share & copy