ရခိုင္ေတြ႕ရွိခ်က္သစ္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ ထုတ္ျပန္

ဟိႏၵဴေတြလည္း ရာနဲ႔ခ်ီ အသတ္ခံခဲ့ရ

ရခိုင္ျပည္နယ္ အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္း ခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕ Amnesty International အဖြဲ႕ ယူေက ကေန သူတို႔ရဲ႕ ေတြ႕ရွိခ်က္ အသစ္ေတြ ဆိုၿပီး ထုတ္ျပန္ လာပါတယ္။

AI အဖြဲ႕ရဲ႕ ဒီတေခါက္ အစီရင္ခံစာထဲ မွာေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက ဟိႏၵဴ အသိုင္းအဝိုင္းကို ပစ္မွတ္ ထားၿပီး အာဆာ အဖြဲ႕ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အစုလိုက္ အၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္ ခဲ့မႈေတြ အေၾကာင္း ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။

ဒီ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံေတြထဲ AI အဖြဲ႕ သြားေရာက္ ခဲ့ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဩဂုတ္လက ျဖစ္ခဲ့တဲ့ တိုက္ခိုက္မႈေတြ အတြင္း အစုလိုက္ အသတ္ ခံခဲ့ရသူေတြ၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံထဲ ထြက္ေျပး ခဲ့ၾက ရသူေတြထဲ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ ေတြလည္း ပါဝင္ခဲ့တယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ႏိုင္ငံတကာက မ်က္ကြယ္ျပဳ ထားတယ္လို႔ ျမန္မာ အစိုးရက ေျပာေနခဲ့ပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ က်ဳးလြန္မႈေတြ ဆိုၿပီး ျမန္မာ အစိုးရနဲ႔ စစ္တပ္အေပၚ ကုလသမဂၢ အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာရဲ႕ ဖိအားေတြ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနခ်ိန္မွာ အာဆာ အဖြဲ႕ရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြ အေပၚမွာေတာ့ ႏိုင္ငံတကာအေနနဲ႔ အာ႐ုံစိုက္ဖို႔ ပ်က္ကြက္တယ္ ဆိုၿပီး ျမန္မာဘက္က အဓိက ကိုင္စြဲထားတဲ့ တုံ႔ျပန္ ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ကပဲ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာ အၿမဲတမ္း သံအမတ္ ဦးေဟာက္ဒိုစြမ္းက ဒီ အခ်က္ကို ကုလသမဂၢ လုံၿခဳံေရးေကာင္စီကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အစီရင္ခံစာေတြ ထုတ္ျပန္ထားၿပီး လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြ အပါအဝင္ ျမန္မာ အာဏာပိုင္ေတြ အေပၚ ေဝဖန္မႈေတြ ျပဳလုပ္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ေတြထဲပါဝင္တဲ့ AI အဖြဲ႕က အခု တေခါက္မွာေတာ့ ဟိႏၵဴေတြလည္း ရာနဲ႔ခ်ီ အသတ္ခံခဲ့ရၿပီး က်ဳးလြန္သူဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အာဆာ အဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္း သက္ေသ အေထာက္အထားေတြ ရရွိ ထားတယ္လို႔ ေျပာလာတာပါ။

    ဟိႏၵဴေတြလည္း ရာနဲ႔ခ်ီ အသတ္ခံခဲ့ရၿပီး က်ဳးလြန္သူဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အာဆာ အဖြဲ႕ျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္း သက္ေသ အေထာက္အထားေတြ ရရွိ

AI အဖြဲ႕က ေလာ္ရာေဟ့ဂ္ ဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသမီးဟာ ျမန္မာ့အေရး အထူးျပဳ သုေတသနလုပ္တဲ့သူ ျဖစ္ၿပီး အခု အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ႏိုင္ဖို႔ ကိုယ္တိုင္ကြင္းဆင္း ေလ့လာခဲ့သူပါ။ သူဘယ္ေတြ သြားခဲ့လဲ၊ ဟိႏၵဴ အသိုင္းအဝိုင္း ဘက္က ဘာေတြ ထြက္ဆိုတာ ၾကားသိခဲ့ရလဲ ဆိုတာက စေျပာျပပါတယ္။

ေလာ္ရာေဟ့ဂ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ဒုကၡသည္ စခန္းေတြထဲ ေရာက္ေနတဲ့ ဟိႏၵဴ ဒုကၡသည္ေတြကို လူေတြ႕ေမးျမန္းတာေတြ လုပ္ခဲ့တာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ စက္တင္ဘာလကတည္းက ျဖစ္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲမွာေတာ့ ေလာေလာလတ္လတ္ ၿပီးခဲ့တဲ့လကပဲ စုံစမ္းမႈေတြ ျပဳလုပ္ ခဲ့ပါတယ္။ တိုက္ခိုက္ခံရမႈထဲ အသက္မေသပဲ က်န္ရစ္ခဲ့သူေတြနဲ႔ေရာ၊ မိသားစုဝင္ေတြနဲ႔ပါ ေတြ႕ဆုံ ခဲ့တာပါ။ လူေတြ႕ေမးတာေတြ အႀကိမ္ေရ ရာနဲ႔ခ်ီ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အခု အစီရင္ခံစာဟာ အဲဒိ စုံစမ္းမႈေတြအေပၚ အေျခခံၿပီး ထုတ္ျပန္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာ အၿမဲတမ္း သံအမတ္ ဦးေဟာက္ဒိုစြမ္း

ဘီဘီစီ။ အဲဒီလို ေတြ႕ဆုံမႈေတြကေန AI အဖြဲ႕ အေနနဲ႔ ဘာေတြ သိလာရသလဲ။

ေလာ္ရာေဟ့ဂ္။ ေမာင္ေတာနယ္ ခေမာင္းဆိပ္႐ြာမွာ ဟိႏၵဴ ၉၉ ေယာက္ အထိ အသတ္ခံခဲ့ရၿပီး ေမာင္ေတာအျပင္ဘက္ သီးျခားျဖစ္ရပ္တစ္ခုမွာလည္း အသတ္ခံရတဲ့ ဟိႏၵဴ ၆ ေယာက္ ရွိတယ္ ဆိုတဲ့ အေထာက္အထား သက္ေသေတြကို မွတ္တမ္း တင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ က်ဴးလြန္သူေတြက အာဆာေတြလို႔လည္း ေကာက္ခ်က္ ခ်ႏိုင္ပါတယ္။

ဘီဘီစီ။ ဟိႏၵဴေတြကို ရာနဲ႔ခ်ီ သတ္ျဖတ္ခဲ့သူေတြဟာ အာဆာအဖြဲ႕ဝင္ေတြ ျဖစ္တယ္ဆိုၿပီး ဘာျဖစ္လို႔ အတိအက် ေျပာႏိုင္ရတာလဲ။

    ခေမာင္းဆိပ္႐ြာမွာ ဟိႏၵဴ ၉၉ ေယာက္ အထိ အသတ္ခံခဲ့ရၿပီး ေမာင္ေတာအျပင္ဘက္ မွာလည္း အသတ္ခံရတဲ့ ဟိႏၵဴ ၆ ေယာက္ ရွိ
    ေလာ္ရာေဟ့ဂ္, ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕

ေလာ္ရာေဟ့ဂ္။ ထြက္ဆိုသူေတြရဲ႕ ပုံေဖာ္ ေျပာျပခ်က္ေတြဟာ ျမန္မာလုံၿခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြကို တိုက္ခိုက္တဲ့ အာဆာ အဖြဲ႕ဝင္ေတြရဲ႕ အသြင္အျပင္ေတြ၊ ကြၽန္မတို႔ ျမင္ဖူးထားတဲ့ အာဆာအဖြဲ႕ရဲ႕ ဓာတ္ပုံေတြနဲ႔ ကိုက္ညီေနပါတယ္။ ဒီလို ကိုက္ညီလို႔ ဟိႏၵဴေတြကို သတ္ျဖတ္ခဲ့တာ အာဆာေတြပါလို႔ ကြၽန္မတို႔ ေကာက္ခ်က္ခ် ႏိုင္တာပါ။

ဘီဘီစီ။ တိုက္ခိုက္လာသူေတြ အေၾကာင္း အသက္ရွင္က်န္ရစ္တဲ့ မ်က္ျမင္ေတြက ဘယ္လို ထြက္ဆိုၾကသလဲ ဆိုတာ ျပန္ေျပာျပပါလား။

ေလာ္ရာေဟ့ဂ္။ တိုက္ခိုက္ခဲ့သူေတြဟာ ေခတ္မီလက္နက္ေတြ တပ္ဆင္ ထားၾကသူေတြ မဟုတ္ဘဲ ဓားေတြ၊ တုတ္ေတြကို အဓိက ကိုင္စြဲထားၾကသူေတြ ဆိုၿပီး သူတို႔ ထြက္ဆိုၾကတာေတြဟာ ကြၽန္မတို႔ သိထားႏွင့္ၿပီးတဲ့ အခ်က္နဲ႔ ကိုက္ညီပါတယ္။ ေသဆုံးခဲ့ရသူေတြရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ေတြကို ျပန္လည္တူးေဖာ္ ရရွိ ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ႐ိုက္ကူးထားတဲ့ ဓာတ္ပုံေတြကို မႈခင္း ဆရာဝန္ဆီပို႔ၿပီး မွတ္ခ်က္ ရယူခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ေကာက္ခ်က္အရလည္း ဓားဒဏ္ရာနဲ႔ ေသဆုံးထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

 သတ္ျဖတ္မႈမွာ ေသဆုံးတဲ့ ဟိႏၵဴေတြ အေလာင္းကို ေဒါက္တာ ဝင္းျမတ္ေအး သြားေရာက္ၾကည့္ရႈ

ဘီဘီစီ။ အာဆာအဖြဲ႕က ဟိႏၵဴေတြေပၚ ပစ္မွတ္ထား သတ္ျဖတ္တာမ်ိဳး ဘာျဖစ္လို႔ လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ AI အေနနဲ႔ ယူဆလဲ။

ေလာ္ရာေဟ့ဂ္။ ကြၽန္မတို႔ ေလ့လာထားသေ႐ြ႕ အာဆာအဖြဲ႕ဟာ ႏိုင္ငံတကာ အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ အဆက္သြယ္ရွိတယ္ဆိုတာကို ျပသတဲ့ အေထာက္ထား တစုံတရာ ရွိမေနပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ဟာ ျမန္မာ ရဲကင္းစခန္းေတြကို တိုက္ခိုက္ ခဲ့တယ္ ဆိုတာ အျငင္းပြား စရာ မရွိသလို၊ ဟိႏၵဴေတြကို သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ သက္ေသေတြလည္း ရထားပါၿပီ။

    အာဆာအဖြဲ႕ဟာ ႏိုင္ငံတကာ အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ အဆက္သြယ္ရွိတယ္ဆိုတာကို ျပသတဲ့ အေထာက္ထား တစုံတရာ ရွိမေန
    ေလာ္ရာေဟ့ဂ္, ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕

AI အဖြဲ႕က ျမန္မာ့အေရး သုေတသီ ေလာ္ရာေဟ့ဂ္ ျဖစ္ပါတယ္။

ငိုေႂကြးေနၾကတဲ့ ေဆြမ်ိဳးေတြ

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ေႏွာင္းပိုင္းမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ခေမာင္းဆိပ္ ေက်း႐ြာအုပ္စုဝင္ ၊ ရဲေဘာ္က်႐ြာအနီးမွာ အစုလိုက္အၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္ ျမႇဳပ္ႏွံ ခံထားရတဲ့ အေလာင္း ၅ဝ နီးပါးကို ေတြ႕ရွိ လာခဲ့ၾကတာကေန ဟိႏၵဴ ဘာသာဝင္ေတြ ပစ္မွတ္ထား သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သိလာရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အာဆာ အေနနဲ႔ အရပ္သားေတြ အေပၚ ပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္တဲ့ လုပ္ရပ္ဟာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ ခံေနရလို႔ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ိဳး ေပးလို႔ မရႏိုင္ဘူးလို႔ AI အဖြဲ႕က ဆိုပါတယ္။

တစ္ဘက္ဘက္က က်ဴးလြန္တဲ့ အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို လက္ညႇိဳးထိုးၿပီး ေနာက္တစ္ဘက္ကလည္း အလားတူ ခ်ိဳးေဖာက္တာမ်ိဳး လုပ္မယ္ဆို ႏွစ္ဘက္စလုံးကို ရႈတ္ခ် ျပစ္တင္ရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း AI အဖြဲ႕က ေထာက္ျပ ထားပါတယ္။

BBC Burmese
http://www.bbc.com/burmese