ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ ၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္တဲ့ ျပည္တြင္းစစ္
ကိုရပ္စဲၿပီးၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ဖို႔ရည္ရြယ္တဲ့ ျမန္မာအစိုးရ၊
ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႔ လူမ်ဳိးစုလက္နက္ကိုင္သူပုန္ အဖြဲ႔မ်ဳိးစံုအၾကား
စီစဥ္ထားတဲ့ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈလုပ္ငန္းစဥ္ အရ ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္
ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့အပါတ္က ေနျပည္ေတာ္မွာ
က်င္းပၿပီးစီးသြားပါၿပီ။ ေစ့စပ္ ေသခ်ာစြာ ညိွႏိႈင္းေဆြးေႏြးၾကတဲ့
ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ သိသာ ထင္႐ွားတဲ့ ေအာင္ႏိုင္သူကေတာ့ တ႐ုတ္ပါပဲ။
ေဆြးေႏြးပြဲ မစခင္ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားက အျပင္းအထန္ ေတာင္းဆိုထားတာ ရိွပါတယ္။ ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း ပဋိပကၡမ်ား ႁပြန္းတီးရာ ေဒသမွာ လႈပ္႐ွားေနတဲ့ လက္နက္ကိုင္ ခုနစ္ဖြဲ႔ ထဲက သံုးဖြဲ႔နဲ႔ မေဆြးေႏြးဘူး ဆိုတာပါ။ ဒီသံုးဖြဲ႔ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ စတင္ၿပီးေနာက္မွ လက္နက္စြဲကိုင္လာ ၾကတဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံကို ဖိတ္ၾကားခံရတဲ့ အဖြဲ႔ မ်ားဟာလည္း အဓိကက်တဲ့ ႏိုင္ငံေရးျပသနာမ်ားကို မေဆြးေႏြးမီမွာ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ (NCA) လို႔ ေခၚတဲ့ အေသးစိတ္ သေဘာတူညီခ်က္ကို လက္မွတ္ ထိုးရမယ္လို႔လဲ ေတာင္းဆိုပါတယ္။
ဒါေပမယ့္လည္း တ႐ုတ္ဟာNCA ကို တစ္ဖြဲ႔ မွလက္မွတ္မထိုးထားတဲ့ေျမာက္ပိုင္း လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ ခုနစ္ဖြဲ႔ လံုးက ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို သူတို႔နဲ႔ နီးရာ ယူနန္ၿမိဳ႕ေတာ္ ခြင္းမင္ ကေန ေနျပည္ေတာ္ကို စင္းလံုးငွါး ေလယာဥ္တစ္စင္းနဲ႔ ပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုပ္ရပ္ဟာ ျမန္မာ အရပ္ဘက္နဲ႔ စစ္ဘက္ အာဏာပိုင္မ်ားကို လက္လြန္ျပီးသား ကိစၥတစ္ခု အျဖစ္ လက္ခံလိုက္ရေအာင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ ေဘဂ်င္းက ထုတ္မေျပာေပမယ့္ ပါဝင္ေစခ်င္တဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္မ်ားကို လက္ခံလိုက္ရတာပါ။
ေဘဂ်င္း ဟာေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ႔ေတြကို NCA မွာ လက္မွတ္ ထိုးေစဖို႔ ဖိအားေပးလိမ့္မယ္လို႔ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားမွ ေစာင့္ ၾကည့္ေလ့လာသူ အခ်ိဳ႕က ခပ္ပိန္းပိန္းအျမင္နဲ႔ ယံုၾကည္ၾက ပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ တ႐ုတ္ရဲ႕ မဟာမိတ္ေတြကို ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ႀကိဳတင္စည္းကမ္း သတ္မွတ္မထားပဲ ပါဝင္ေစဖို႔ တ႐ုတ္ရဲ႕ ဖိအားေပးမႈဟာ ျမန္မာအစိုးရ အေပၚ ဦးတည္ထားတယ္ ဆိုတာကို မရိပ္မိၾကပါဘူး။
တ႐ုတ္ရဲ႕ လက္ရင္းမဟာမိတ္ 'ဝ' အဖြဲ႔ (UWSA) ဦးေဆာင္ တဲ့ ခုနစ္ဖြဲ႔ဟာ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာအပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္မထိုးခင္ ေဆြးေႏြးဖို႔သာ စိတ္ဝင္စားတယ္ဆိုတာကို ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း ေဖၚျပၿပီးျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၄၇ေဖေဖၚဝါရီ ၁၂ရက္မွာ ျမန္မာအမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းနဲ႔ ႐ွမ္း ကခ်င္၊ ခ်င္း ကိုယ္စားလွယ္မ်ား လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကေန ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ လမ္းထြင္ေပးႏိုင္ခဲ့တဲ့ ပင္လံုညီလာခံ အမည္ကိုယူထားတဲ့ ၂၁ရာစုပင္လံု ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲဟာ မေရမရာ နဲ႔ ၿပီးဆံုးခဲ့တာ အံဩစရာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
တ႐ုတ္ ဟာ ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးကစားကြက္ကို ကစားေနပါတယ္။
ေဒသတြင္းမွာ အစဥ္အလာအရ အႀကီးမားဆံုး မူးယစ္ေဆး ကုန္ကူးတဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ UWSA ကို ျပန္လည္အသက္သြင္းေပးျခင္းဟာ ဒီကစားကြက္ရဲ႕ တစ္စိပ္တေဒသပါ။ မၾကာေသးမီ ႏွစ္မ်ားအတြင္း ဒီလက္နက္အင္အား မ်ားျပား ေတာင့္တင္းလွတဲ့ အဖြဲ႔ဟာ သတင္း႒ာနမ်ားနဲ႔ ပိုမိုရင္းႏွီးစြာဆက္ဆံလာပါတယ္။
သူတို႔ရဲ႕ လႈိ႔ဝွက္ၿမိဳ႕ေတာ္ ပန္ဆန္းကို ႏိုင္ငံျခားဂ်ာနယ္လစ္ မ်ားကို လာေရာက္လည္ပတ္ခြင့္ ျပဳတဲ့အထိပင္ ျဖစ္ပါတယ္။
ကုန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္မ်ားမွာ UWSA ဟာ အဓိကအားျဖင့္ေျမာက္ပိုင္းမွာ အေျခစိုက္တဲ့ တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔မ်ားနဲ႔ ေျမာက္မ်ားစြာ ေသာ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို အိမ္႐ွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပေပးခဲ့ ပါတယ္။ ထိုင္းနယ္စပ္မွာ ကာလၾကာ႐ွည္ကတည္းက လႈပ္႐ွားေနၾကတဲ့ အဖြဲ႔မ်ားလည္း ပါဝင္ပါတယ္။
တ႐ုတ္ဟာ တိုက္႐ိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း သူ႔ရဲ႕ မဟာမိတ္ UWSA မွတဆင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ သူဟာ အေရးအပါဆံုး တိုင္းတပါး ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္သူ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ျပသခဲ့ပါတယ္။
ဥေရာပ သမဂၢ၊ ေနာ္ေဝ၊ ဆြစ္ဇာလန္နဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တို႔ပါဝင္တဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက ေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ားစြာ အကုန္ခံၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေရး၊ ပဋိပကၡမ်ားရဲ႕ ႏူးညံသိမ္ေမြ႔မႈ၊ လုပ္ႏိုင္စြမ္း တိုးျမင့္တည္ေဆာက္ေရး ေခါင္းစဥ္မ်ားနဲ႔ ႏွီးေႏွာဖလွည္ ပြဲေတြ၊ ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ေဒသမ်ားျဖစ္တဲ့ ေျမာက္အိုင္ယာလန္၊ ကေမၻာဒီးယား၊ ေတာင္အာဖရိက ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ေလ့လာေရးခရီးစဥ္မ်ား အကုန္အက်ခံ ေစလႊတ္ေနခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္ကေတာ့ သူ႔ ဖဲခ်ပ္ကို ပိုမို ပိရိသိမ္ေမြ႔စြာ ကစားေနခဲ့ပါတယ္။
ေနျပည္ေတာ္နဲ႔ ပန္ဆန္း အုပ္စု ေတြၾကား အခ်ိန္ပိုၾကာၾကာ စကားေျပာရေလ၊ တ႐ုတ္ ရဲ႕ အခန္းက႑ ဟာပိုႀကီးမားလာေလပါပဲ။
ျမန္မာရဲ႕ ႐ွည္ၾကာလွၿပီျဖစ္တဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ ခ်က္ခ်င္းရပ္စဲေရးဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕ မဟာဗ်ဴဟာ အက်ဳိးစီးပြားထဲမွာ ဘယ္လို နည္းနဲ႔မွ မပါဝင္ပါဘူး။ ဒီအစား ႐ွည္ၾကာတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္မွသာ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြကို အေလ်ာ့ေပးမႈနဲ႔ အသာစီးယူမႈအၾကား စုန္ဆန္ ေျပးလႊားေနရေအာင္ တ႐ုတ္ ျပည္အတြက္ ဒိုင္လူႀကီးေနရာက ေနႏိုင္၊ ဖိအားေပးႏိုင္ ပါလိမ့္မယ္။ ေဘဂ်င္း မက္ေမာေနတဲ့ အေနာက္ဘက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန အိႏိၵယ သမုဒၵရာ သို႔ ခ်ဥ္းကပ္လမ္း အတြက္အခြင့္အေရး ကိုေျပာႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။
ျမန္မာ အစိုးရ ျမန္မာတပ္မေတာ္ နဲ႔ ရင္းႏွီးစြာ ဆက္ဆံေနတဲ့
တခ်ိန္တည္းမွာ တ႐ုတ္ ဟာ UWSA ကိုေခတ္မီဆန္းျပားတဲ့
လက္နက္မ်ားေထာက္ပံ့ေပးေနပါတယ္။ ထိုလက္နက္မ်ားထဲမွ
အခ် ဳိ့အဝက္ဟာ ကိုးကန္႔ေဒသ က MNDA ၊ တေအာင္းအမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ နဲ႔ SSA ေျမာက္ပိုင္း တိုကိုခြဲေဝေပးထားပါတယ္။ သူတိုထက္ေလ်ာ့နည္းတဲ့အေရအတြက္ကိုေတာ့ KIA ကရပါတယ္။
အုပ္စုငယ္ေလးျဖစ္တဲ့ ရခိုင္တပ္မေတာ္ AA ဟာလည္း ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ အဖြဲ႔ဝင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ႐ွမ္းျပည္နယ္ အေ႐ွ႕ စြန္းက အမ်ိဳးသားဒီမိုကရက္တစ္မဟာမိတ္ တပ္ လည္းအလားတူပါပဲ။
လက္နက္စြဲကိုင္ပုန္ကန္ေနၾကတဲ့ သူပုန္မ်ားရဲ႕ ၈၀ ရာႏႈန္း ရိွတယ္လို႔ အခ်ိဳ႕ကခန္႔မွန္းထားတဲ့ ဒီခုနစ္ဖြဲ႔ နဲ႔ တ႐ုတ္ရဲ႕ ဆက္ႏြယ္မႈဟာ အျခားတိုင္းတပါးႏိုင္ငံမ်ားက မယွဥ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထား တ႐ုတ္ကို ရထားေစပါတယ္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ နီးစပ္တဲ့ ရင္းျမစ္မ်ားက အေလးအနက္ ေျပာတာကေတာ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ ျမန္မာအေပၚစိတ္ဝင္စားမႈဟာ အစိုးရနဲ႔ လူမ်ိဳးစု သူပုန္မ်ားအၾကား ၿငိမ္ခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ႏိုင္မႈထက္ ပိုတယ္ လို႔ဆိုပါတယ္။
" ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္တယ္ဆိုတာဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕ လက္နက္ကိရိယာ တခုသာ ျဖစ္ၿပီး၊ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္မဟုတ္ဘူးလို႔ အဆက္အသြယ္ေကာင္းတဲ့ ေလ့လာသူ တစ္ဦးကေျပာပါတယ္။ ပါဝင္ေဆြးေႏြးသူအျဖစ္ ေနရာဝင္ယူထားျခင္းက ၊ ၂၀၁၁ခုႏွစ္က အစျပဳခဲ့တဲ့ စစ္တပိုင္းအစိုးရရဲ႕ အေမရိကန္ အပါအဝင္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားအေပၚ တံခါးျပန္ ဖြင့္ျခင္းေၾကာင့္ ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရတဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ ဩဇာအခ်ိဳ႕တဝက္ ကို ျပန္ရႏိုင္ပါတယ္။
ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္းကေဒၚလာ ၃.၆ ဘီလီယံတန္ ျမစ္ဆံုဆည္တည္ေဆာက္မႈကို ေရႊ႕ဆိုင္းထားဖို႔ ၂၀၁၁ စက္တင္ဘာမွာ ျမန္မာအစိုးရက ဆံုးျဖတ္ေတာ့ ေဘဂ်င္းဟာ အံ့ဩ ေဒါသထြက္ခဲ့ရတယ္ ဆိုပါတယ္။ အေမရိကန္ သမၼတအိုဘားမား၊ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဟီလာရီကလင္တန္ စသူမ်ား အပါအဝင္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား က ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျမန္မာျပည္ကို လူသိ႐ွင္ၾကား လာေရာက္ၾကတဲ့အခါ တ႐ုတ္ဟာ စိုးရိမ္ေၾကာင့္က်စြာ ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့ရပါတယ္။
အခုတခါ၊ အေရြးေကာက္ခံ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္အစိုးရ ကို ျမန္မာျပည္ အေနာက္ပိုင္းက မူစလင္မ်ား ျဖစ္တဲ့ ဘဂၤလီမ်ားအေပၚ ျပဳမူဆက္ဆံပံုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပိး အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက ေဝဖန္ျပစ္တင္ တုန္႔ျပန္လာၾကၿပီး၊ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီမွာ ဒီကိစၥကို အေရးဆိုဖို႔ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားကို တ႐ုတ္က ပိတ္ဆို႔ပယ္ခ် ခဲ့ပါတယ္။
ယခင္ စစ္အစိုးရလက္ထက္ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပက ျမန္မာအေပၚ အျပင္းအထန္ ပိတ္ဆို႔ခဲ့စဥ္ ကာလ ကလိုပဲ၊ ယခုအခါမွာလည္း တ႐ုတ္ဟာ ျမန္မာရဲ႕ အဓိက သံတမန္မဟာမိတ္ပံု ဖမ္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ေဘဂ်င္းဟာ သူ႔ရဲ႕ေပ်ာက္ဆံုးသြားတဲ့ ဩဇာလႊမ္းမိုးမႈကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကတဆင့္ ျပန္လည္ရယူဖို႔ ေလာင္းေၾကး ထပ္လိုက္ျခင္းကို သူ႔ရဲ႕ ပိုမိုက်ယ္ဝန္းတဲ့ပထဝီ ႏိုင္ငံေရး႐ႈေထာင့္ကေန ၾကည့္သင့္ေၾကာင္း ေလ့လာဆန္းစစ္သူမ်ားက ဆိုပါတယ္။ ေဒၚလာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာတန္တဲ့ ေရအားလ်ပ္စစ္လုပ္ငန္းမ်ား၊ သတၳဳတူးေဖၚေရး လုပ္ငန္းမ်ားနဲ႔ အျခားကုန္သြယ္ေရး ဆိုင္ရာ အက်ဳိးစီးပြားမ်ားဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရိွတဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕မဟာဗ်ဴ ဟာအရ ဦးစားေပး
မႈ မဟုတ္ပါဘူး။
" အိႏိၵယ သမုဒၵရာ သို႔ထြက္ရာလမ္း " ကေတာ့ အဓိကပါပဲ လို႔ အခြင့္အလမ္းေကာင္းရထားတဲ့ ျမန္မာေလ့လာသူတဦးကေျပာပါတယ္။ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ကိုမ်က္ႏွာျပဳ ထားတဲ့ အေနာက္ဘက္ရခိုင္ျပည္နယ္က ေက်ာက္ျဖဴမွာ ေရနက္ ဆိပ္ကမ္းေဆာက္ဖို႔ မႏွစ္က စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ တ႐ုတ္ CITIC အုပ္စု ေကာ္ပိုေရး႐ွင္းကို သူကေထာက္ျပေျပာဆို တာပါ။.
ပါကစၥတန္ က ဂြါဒါ၊ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ က စစ္တေကာင္း နဲ႔ သီရိလကၤာက ကိုလံဘို ၿမိဳ႕ မ်ားမွာ အလားတူ ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္းမ်ားမွာ တ႐ုတ္ ပါဝင္ပါတ္သက္ေနတာ ၾကာပါၿပီ။ ေလ့လာသူမ်ား ေျပာၾကတာကေတာ့ ဒီဆိပ္ကမ္းအားလံုးမွာ ေက်ာက္ျဖဴ က အေရးပါဆံုးျဖစ္ပါတယ္။
တ႐ုတ္ အေနာက္ေတာင္ပိုင္း ကစက္မႈေဒသမ်ားနဲ႔ အိႏိၵယ သမုဒၵရာကို တိုက္႐ိုက္ဆက္လမ္းေပးထားလို႔ပါပဲ။
ေနာက္တႀကိမ္ ၂၁ရာစု ပင္လံုအစည္းအေဝးဟာ ဘယ္အခ်ိန္မွာ က်င္းပျဖစ္မယ္ဆိုတာ မေသခ်ာပါဘူး။ အေနာက္တိုင္း အစိုးရမ်ားနဲ႔ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားဟာ အမ်ားႀကီး ေဘးဖယ္ ပုတ္ထုတ္ခံထားရခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ အဓိကေနရာကို ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း ဝင္ယူထားႏိုင္ပါတယ္။
နိဳင္ငံရဲ႕ သံတမန္ေရးရာ နဲ႔ ဗ်ဴ ဟာေျမာက္ဆက္ဆံေရးမ်ားကို တ႐ုတ္အေပၚ အလြန္အမင္းမီွခိုအားထားေနရတဲ့ အေနအထားကေန လမ္းခြဲထြက္လိုတဲ့ဆႏၵ ရိွေၾကာင္း ျပတ္ျပတ္ သားသား ေျပာထားတဲ့ ျမန္မာရဲ႕ အမ်ိဳးသားစိတ္ အလြန္ျပင္းထန္တဲ့ တပ္မေတာ္ဟာ အခုေျခတလွမ္း ေနာက္ဆုတ္လိုက္ ရတာ သံသယ ရိွစရာမလိုပါဘူး။
ျမန္မာလူမ်ိဳးစု ပဋိပကၡအေပၚ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕အစီအစဥ္ မရိွ ၾကံဳရာက်ပမ္း ခ်ဥ္းကပ္မႈရယ္၊ တ႐ုပ္ရဲ ႏိႈင္းယွဥ္မႈအရ အင္အား သာလြန္မႈရယ္ကို ေထာက္႐ႈၾကည့္လ်င္၊ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေရြးစရာလမ္း မရိွပါဘူး။ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ကုန္းတြင္းပိုင္း လူမ်ိဳးစု ေဒသေတြမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ရဖို႔အတြက္ အလဲအထပ္ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ ေတာင္းဆိုထားတဲ့ စီးပြားေရးနဲ႔ ဗ်ဴဟာေရး လိုက္ေလ်ာမႈေတြကို ထည့္သြင္းစဥ္းစား ရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါ တယ္။
ဘာေတးလစ္တနာ ၏ ေဆာင္းပါးကို ဘာသာျပန္ပါသည္။
(မူရင္းေဆာင္းပါး႐ွင္၏ အာေဘာ္သာ ျဖစ္ပါသည္)
China captures Myanmar’s peace process
By BERTIL LINTNER
NAYPYITAW, JUNE 3, 2017 1:23 PM
ေဆြးေႏြးပြဲ မစခင္ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားက အျပင္းအထန္ ေတာင္းဆိုထားတာ ရိွပါတယ္။ ႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း ပဋိပကၡမ်ား ႁပြန္းတီးရာ ေဒသမွာ လႈပ္႐ွားေနတဲ့ လက္နက္ကိုင္ ခုနစ္ဖြဲ႔ ထဲက သံုးဖြဲ႔နဲ႔ မေဆြးေႏြးဘူး ဆိုတာပါ။ ဒီသံုးဖြဲ႔ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ စတင္ၿပီးေနာက္မွ လက္နက္စြဲကိုင္လာ ၾကတဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံကို ဖိတ္ၾကားခံရတဲ့ အဖြဲ႔ မ်ားဟာလည္း အဓိကက်တဲ့ ႏိုင္ငံေရးျပသနာမ်ားကို မေဆြးေႏြးမီမွာ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ (NCA) လို႔ ေခၚတဲ့ အေသးစိတ္ သေဘာတူညီခ်က္ကို လက္မွတ္ ထိုးရမယ္လို႔လဲ ေတာင္းဆိုပါတယ္။
ဒါေပမယ့္လည္း တ႐ုတ္ဟာNCA ကို တစ္ဖြဲ႔ မွလက္မွတ္မထိုးထားတဲ့ေျမာက္ပိုင္း လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ ခုနစ္ဖြဲ႔ လံုးက ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို သူတို႔နဲ႔ နီးရာ ယူနန္ၿမိဳ႕ေတာ္ ခြင္းမင္ ကေန ေနျပည္ေတာ္ကို စင္းလံုးငွါး ေလယာဥ္တစ္စင္းနဲ႔ ပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုပ္ရပ္ဟာ ျမန္မာ အရပ္ဘက္နဲ႔ စစ္ဘက္ အာဏာပိုင္မ်ားကို လက္လြန္ျပီးသား ကိစၥတစ္ခု အျဖစ္ လက္ခံလိုက္ရေအာင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ ေဘဂ်င္းက ထုတ္မေျပာေပမယ့္ ပါဝင္ေစခ်င္တဲ့ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္မ်ားကို လက္ခံလိုက္ရတာပါ။
ေဘဂ်င္း ဟာေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ႔ေတြကို NCA မွာ လက္မွတ္ ထိုးေစဖို႔ ဖိအားေပးလိမ့္မယ္လို႔ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားမွ ေစာင့္ ၾကည့္ေလ့လာသူ အခ်ိဳ႕က ခပ္ပိန္းပိန္းအျမင္နဲ႔ ယံုၾကည္ၾက ပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ တ႐ုတ္ရဲ႕ မဟာမိတ္ေတြကို ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ႀကိဳတင္စည္းကမ္း သတ္မွတ္မထားပဲ ပါဝင္ေစဖို႔ တ႐ုတ္ရဲ႕ ဖိအားေပးမႈဟာ ျမန္မာအစိုးရ အေပၚ ဦးတည္ထားတယ္ ဆိုတာကို မရိပ္မိၾကပါဘူး။
တ႐ုတ္ရဲ႕ လက္ရင္းမဟာမိတ္ 'ဝ' အဖြဲ႔ (UWSA) ဦးေဆာင္ တဲ့ ခုနစ္ဖြဲ႔ဟာ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာအပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္မထိုးခင္ ေဆြးေႏြးဖို႔သာ စိတ္ဝင္စားတယ္ဆိုတာကို ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း ေဖၚျပၿပီးျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၄၇ေဖေဖၚဝါရီ ၁၂ရက္မွာ ျမန္မာအမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းနဲ႔ ႐ွမ္း ကခ်င္၊ ခ်င္း ကိုယ္စားလွယ္မ်ား လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကေန ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးအတြက္ လမ္းထြင္ေပးႏိုင္ခဲ့တဲ့ ပင္လံုညီလာခံ အမည္ကိုယူထားတဲ့ ၂၁ရာစုပင္လံု ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲဟာ မေရမရာ နဲ႔ ၿပီးဆံုးခဲ့တာ အံဩစရာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
တ႐ုတ္ ဟာ ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ ႏိုင္ငံေရးကစားကြက္ကို ကစားေနပါတယ္။
ေဒသတြင္းမွာ အစဥ္အလာအရ အႀကီးမားဆံုး မူးယစ္ေဆး ကုန္ကူးတဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ UWSA ကို ျပန္လည္အသက္သြင္းေပးျခင္းဟာ ဒီကစားကြက္ရဲ႕ တစ္စိပ္တေဒသပါ။ မၾကာေသးမီ ႏွစ္မ်ားအတြင္း ဒီလက္နက္အင္အား မ်ားျပား ေတာင့္တင္းလွတဲ့ အဖြဲ႔ဟာ သတင္း႒ာနမ်ားနဲ႔ ပိုမိုရင္းႏွီးစြာဆက္ဆံလာပါတယ္။
သူတို႔ရဲ႕ လႈိ႔ဝွက္ၿမိဳ႕ေတာ္ ပန္ဆန္းကို ႏိုင္ငံျခားဂ်ာနယ္လစ္ မ်ားကို လာေရာက္လည္ပတ္ခြင့္ ျပဳတဲ့အထိပင္ ျဖစ္ပါတယ္။
ကုန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္မ်ားမွာ UWSA ဟာ အဓိကအားျဖင့္ေျမာက္ပိုင္းမွာ အေျခစိုက္တဲ့ တိုင္းရင္းသားတပ္ဖြဲ႔မ်ားနဲ႔ ေျမာက္မ်ားစြာ ေသာ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို အိမ္႐ွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပေပးခဲ့ ပါတယ္။ ထိုင္းနယ္စပ္မွာ ကာလၾကာ႐ွည္ကတည္းက လႈပ္႐ွားေနၾကတဲ့ အဖြဲ႔မ်ားလည္း ပါဝင္ပါတယ္။
တ႐ုတ္ဟာ တိုက္႐ိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း သူ႔ရဲ႕ မဟာမိတ္ UWSA မွတဆင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ သူဟာ အေရးအပါဆံုး တိုင္းတပါး ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္သူ ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ျပသခဲ့ပါတယ္။
ဥေရာပ သမဂၢ၊ ေနာ္ေဝ၊ ဆြစ္ဇာလန္နဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု တို႔ပါဝင္တဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက ေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ားစြာ အကုန္ခံၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားမွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေရး၊ ပဋိပကၡမ်ားရဲ႕ ႏူးညံသိမ္ေမြ႔မႈ၊ လုပ္ႏိုင္စြမ္း တိုးျမင့္တည္ေဆာက္ေရး ေခါင္းစဥ္မ်ားနဲ႔ ႏွီးေႏွာဖလွည္ ပြဲေတြ၊ ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ေဒသမ်ားျဖစ္တဲ့ ေျမာက္အိုင္ယာလန္၊ ကေမၻာဒီးယား၊ ေတာင္အာဖရိက ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ေလ့လာေရးခရီးစဥ္မ်ား အကုန္အက်ခံ ေစလႊတ္ေနခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္ကေတာ့ သူ႔ ဖဲခ်ပ္ကို ပိုမို ပိရိသိမ္ေမြ႔စြာ ကစားေနခဲ့ပါတယ္။
ေနျပည္ေတာ္နဲ႔ ပန္ဆန္း အုပ္စု ေတြၾကား အခ်ိန္ပိုၾကာၾကာ စကားေျပာရေလ၊ တ႐ုတ္ ရဲ႕ အခန္းက႑ ဟာပိုႀကီးမားလာေလပါပဲ။
ျမန္မာရဲ႕ ႐ွည္ၾကာလွၿပီျဖစ္တဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ ခ်က္ခ်င္းရပ္စဲေရးဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕ မဟာဗ်ဴဟာ အက်ဳိးစီးပြားထဲမွာ ဘယ္လို နည္းနဲ႔မွ မပါဝင္ပါဘူး။ ဒီအစား ႐ွည္ၾကာတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္မွသာ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြကို အေလ်ာ့ေပးမႈနဲ႔ အသာစီးယူမႈအၾကား စုန္ဆန္ ေျပးလႊားေနရေအာင္ တ႐ုတ္ ျပည္အတြက္ ဒိုင္လူႀကီးေနရာက ေနႏိုင္၊ ဖိအားေပးႏိုင္ ပါလိမ့္မယ္။ ေဘဂ်င္း မက္ေမာေနတဲ့ အေနာက္ဘက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန အိႏိၵယ သမုဒၵရာ သို႔ ခ်ဥ္းကပ္လမ္း အတြက္အခြင့္အေရး ကိုေျပာႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။
ျမန္မာ အစိုးရ ျမန္မာတပ္မေတာ္ နဲ႔ ရင္းႏွီးစြာ ဆက္ဆံေနတဲ့
တခ်ိန္တည္းမွာ တ႐ုတ္ ဟာ UWSA ကိုေခတ္မီဆန္းျပားတဲ့
လက္နက္မ်ားေထာက္ပံ့ေပးေနပါတယ္။ ထိုလက္နက္မ်ားထဲမွ
အခ် ဳိ့အဝက္ဟာ ကိုးကန္႔ေဒသ က MNDA ၊ တေအာင္းအမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ နဲ႔ SSA ေျမာက္ပိုင္း တိုကိုခြဲေဝေပးထားပါတယ္။ သူတိုထက္ေလ်ာ့နည္းတဲ့အေရအတြက္ကိုေတာ့ KIA ကရပါတယ္။
အုပ္စုငယ္ေလးျဖစ္တဲ့ ရခိုင္တပ္မေတာ္ AA ဟာလည္း ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ အဖြဲ႔ဝင္ ျဖစ္ပါတယ္။ ႐ွမ္းျပည္နယ္ အေ႐ွ႕ စြန္းက အမ်ိဳးသားဒီမိုကရက္တစ္မဟာမိတ္ တပ္ လည္းအလားတူပါပဲ။
လက္နက္စြဲကိုင္ပုန္ကန္ေနၾကတဲ့ သူပုန္မ်ားရဲ႕ ၈၀ ရာႏႈန္း ရိွတယ္လို႔ အခ်ိဳ႕ကခန္႔မွန္းထားတဲ့ ဒီခုနစ္ဖြဲ႔ နဲ႔ တ႐ုတ္ရဲ႕ ဆက္ႏြယ္မႈဟာ အျခားတိုင္းတပါးႏိုင္ငံမ်ားက မယွဥ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထား တ႐ုတ္ကို ရထားေစပါတယ္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ နီးစပ္တဲ့ ရင္းျမစ္မ်ားက အေလးအနက္ ေျပာတာကေတာ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ ျမန္မာအေပၚစိတ္ဝင္စားမႈဟာ အစိုးရနဲ႔ လူမ်ိဳးစု သူပုန္မ်ားအၾကား ၿငိမ္ခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ႏိုင္မႈထက္ ပိုတယ္ လို႔ဆိုပါတယ္။
" ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္တယ္ဆိုတာဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕ လက္နက္ကိရိယာ တခုသာ ျဖစ္ၿပီး၊ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္မဟုတ္ဘူးလို႔ အဆက္အသြယ္ေကာင္းတဲ့ ေလ့လာသူ တစ္ဦးကေျပာပါတယ္။ ပါဝင္ေဆြးေႏြးသူအျဖစ္ ေနရာဝင္ယူထားျခင္းက ၊ ၂၀၁၁ခုႏွစ္က အစျပဳခဲ့တဲ့ စစ္တပိုင္းအစိုးရရဲ႕ အေမရိကန္ အပါအဝင္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားအေပၚ တံခါးျပန္ ဖြင့္ျခင္းေၾကာင့္ ဆံုး႐ႈံးခဲ့ရတဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕ ဩဇာအခ်ိဳ႕တဝက္ ကို ျပန္ရႏိုင္ပါတယ္။
ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္းကေဒၚလာ ၃.၆ ဘီလီယံတန္ ျမစ္ဆံုဆည္တည္ေဆာက္မႈကို ေရႊ႕ဆိုင္းထားဖို႔ ၂၀၁၁ စက္တင္ဘာမွာ ျမန္မာအစိုးရက ဆံုးျဖတ္ေတာ့ ေဘဂ်င္းဟာ အံ့ဩ ေဒါသထြက္ခဲ့ရတယ္ ဆိုပါတယ္။ အေမရိကန္ သမၼတအိုဘားမား၊ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဟီလာရီကလင္တန္ စသူမ်ား အပါအဝင္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား က ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျမန္မာျပည္ကို လူသိ႐ွင္ၾကား လာေရာက္ၾကတဲ့အခါ တ႐ုတ္ဟာ စိုးရိမ္ေၾကာင့္က်စြာ ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့ရပါတယ္။
အခုတခါ၊ အေရြးေကာက္ခံ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္အစိုးရ ကို ျမန္မာျပည္ အေနာက္ပိုင္းက မူစလင္မ်ား ျဖစ္တဲ့ ဘဂၤလီမ်ားအေပၚ ျပဳမူဆက္ဆံပံုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပိး အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက ေဝဖန္ျပစ္တင္ တုန္႔ျပန္လာၾကၿပီး၊ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီမွာ ဒီကိစၥကို အေရးဆိုဖို႔ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားကို တ႐ုတ္က ပိတ္ဆို႔ပယ္ခ် ခဲ့ပါတယ္။
ယခင္ စစ္အစိုးရလက္ထက္ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပက ျမန္မာအေပၚ အျပင္းအထန္ ပိတ္ဆို႔ခဲ့စဥ္ ကာလ ကလိုပဲ၊ ယခုအခါမွာလည္း တ႐ုတ္ဟာ ျမန္မာရဲ႕ အဓိက သံတမန္မဟာမိတ္ပံု ဖမ္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ေဘဂ်င္းဟာ သူ႔ရဲ႕ေပ်ာက္ဆံုးသြားတဲ့ ဩဇာလႊမ္းမိုးမႈကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကတဆင့္ ျပန္လည္ရယူဖို႔ ေလာင္းေၾကး ထပ္လိုက္ျခင္းကို သူ႔ရဲ႕ ပိုမိုက်ယ္ဝန္းတဲ့ပထဝီ ႏိုင္ငံေရး႐ႈေထာင့္ကေန ၾကည့္သင့္ေၾကာင္း ေလ့လာဆန္းစစ္သူမ်ားက ဆိုပါတယ္။ ေဒၚလာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာတန္တဲ့ ေရအားလ်ပ္စစ္လုပ္ငန္းမ်ား၊ သတၳဳတူးေဖၚေရး လုပ္ငန္းမ်ားနဲ႔ အျခားကုန္သြယ္ေရး ဆိုင္ရာ အက်ဳိးစီးပြားမ်ားဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာရိွတဲ့ တ႐ုတ္ရဲ႕မဟာဗ်ဴ ဟာအရ ဦးစားေပး
မႈ မဟုတ္ပါဘူး။
" အိႏိၵယ သမုဒၵရာ သို႔ထြက္ရာလမ္း " ကေတာ့ အဓိကပါပဲ လို႔ အခြင့္အလမ္းေကာင္းရထားတဲ့ ျမန္မာေလ့လာသူတဦးကေျပာပါတယ္။ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္ကိုမ်က္ႏွာျပဳ ထားတဲ့ အေနာက္ဘက္ရခိုင္ျပည္နယ္က ေက်ာက္ျဖဴမွာ ေရနက္ ဆိပ္ကမ္းေဆာက္ဖို႔ မႏွစ္က စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ခဲ့တဲ့ တ႐ုတ္ CITIC အုပ္စု ေကာ္ပိုေရး႐ွင္းကို သူကေထာက္ျပေျပာဆို တာပါ။.
ပါကစၥတန္ က ဂြါဒါ၊ ဘဂၤလားေဒ့႐ွ္ က စစ္တေကာင္း နဲ႔ သီရိလကၤာက ကိုလံဘို ၿမိဳ႕ မ်ားမွာ အလားတူ ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္းမ်ားမွာ တ႐ုတ္ ပါဝင္ပါတ္သက္ေနတာ ၾကာပါၿပီ။ ေလ့လာသူမ်ား ေျပာၾကတာကေတာ့ ဒီဆိပ္ကမ္းအားလံုးမွာ ေက်ာက္ျဖဴ က အေရးပါဆံုးျဖစ္ပါတယ္။
တ႐ုတ္ အေနာက္ေတာင္ပိုင္း ကစက္မႈေဒသမ်ားနဲ႔ အိႏိၵယ သမုဒၵရာကို တိုက္႐ိုက္ဆက္လမ္းေပးထားလို႔ပါပဲ။
ေနာက္တႀကိမ္ ၂၁ရာစု ပင္လံုအစည္းအေဝးဟာ ဘယ္အခ်ိန္မွာ က်င္းပျဖစ္မယ္ဆိုတာ မေသခ်ာပါဘူး။ အေနာက္တိုင္း အစိုးရမ်ားနဲ႔ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားဟာ အမ်ားႀကီး ေဘးဖယ္ ပုတ္ထုတ္ခံထားရခ်ိန္မွာ တ႐ုတ္ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ အဓိကေနရာကို ႐ွင္း႐ွင္းလင္းလင္း ဝင္ယူထားႏိုင္ပါတယ္။
နိဳင္ငံရဲ႕ သံတမန္ေရးရာ နဲ႔ ဗ်ဴ ဟာေျမာက္ဆက္ဆံေရးမ်ားကို တ႐ုတ္အေပၚ အလြန္အမင္းမီွခိုအားထားေနရတဲ့ အေနအထားကေန လမ္းခြဲထြက္လိုတဲ့ဆႏၵ ရိွေၾကာင္း ျပတ္ျပတ္ သားသား ေျပာထားတဲ့ ျမန္မာရဲ႕ အမ်ိဳးသားစိတ္ အလြန္ျပင္းထန္တဲ့ တပ္မေတာ္ဟာ အခုေျခတလွမ္း ေနာက္ဆုတ္လိုက္ ရတာ သံသယ ရိွစရာမလိုပါဘူး။
ျမန္မာလူမ်ိဳးစု ပဋိပကၡအေပၚ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕အစီအစဥ္ မရိွ ၾကံဳရာက်ပမ္း ခ်ဥ္းကပ္မႈရယ္၊ တ႐ုပ္ရဲ ႏိႈင္းယွဥ္မႈအရ အင္အား သာလြန္မႈရယ္ကို ေထာက္႐ႈၾကည့္လ်င္၊ ေနျပည္ေတာ္မွာ ေရြးစရာလမ္း မရိွပါဘူး။ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ကုန္းတြင္းပိုင္း လူမ်ိဳးစု ေဒသေတြမွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ရဖို႔အတြက္ အလဲအထပ္ အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ ေတာင္းဆိုထားတဲ့ စီးပြားေရးနဲ႔ ဗ်ဴဟာေရး လိုက္ေလ်ာမႈေတြကို ထည့္သြင္းစဥ္းစား ရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါ တယ္။
ဘာေတးလစ္တနာ ၏ ေဆာင္းပါးကို ဘာသာျပန္ပါသည္။
(မူရင္းေဆာင္းပါး႐ွင္၏ အာေဘာ္သာ ျဖစ္ပါသည္)
China captures Myanmar’s peace process
By BERTIL LINTNER
NAYPYITAW, JUNE 3, 2017 1:23 PM

Comments
Post a Comment